Druivensoorten

      

Omhoog Druivensoorten Gemiddelde houdbaarheid Welke wijn kan je langer bewaren Enkele Foto's Veel gestelde vragen

Druivensoorten

Onderstaand volgen de 20 belangrijkste druivensoorten voor rode wijn. Zo krijgt u een betere indruk van de belangrijkste smaak bepalende factor.

'De druif bepaalt smaak'

De druivensoort is de belangrijkste smaakbepalende factor op grond waarvan u een wijn kunt herkennen. Verschillen in terroir (de optelsom van alle natuurlijke omstandigheden die van invloed zijn op de groei van de druivenstok) en vinificatie (wijnbereiding) kunnen weliswaar voor een eindeloze hoeveelheid variaties zorgen, het zijn uiteindelijk toch de eigenschappen van de druif die de doorslag geven. Hoe veel druivensoorten er precies zijn weet niemand. Het zijn er in ieder geval vele honderden, zij het dat maar een klein deel daarvan internationaal enige naamsbekendheid genieten. Vele soorten zijn namelijk slechts van lokaal belang en maken bovendien ook nog vaak deel uit van een assemblage met andere soorten.

 

 

Barbera
Populaire druivensoort in een groot deel van Italië. Op z'n best in Piemonte. Barbera-wijnen zijn in vergelijking met de eveneens uit Piemonte afkomstige nebbiolo-wijnen zoals Barolo en Barbaresco wat makkelijker toegankelijk. Ze hebben minder tannines, behoorlijk veel fruit en een markante zuurgraad. Goede rijping van de druiven is dus belangrijk! Barbera is behalve in Italië ook te vinden in Californië en Argentinië.

Blaufränkisch
Oostenrijkse soort, gewaardeerd om zijn uitgesproken fruitige karakter. Smaakbepalend voor rode wijnen uit het Burgenland, puur of gemengd met cabernet sauvignon en pinot noir. Met of zonder hout. Onder benamingen als kékfrankos, limberger, lemberger en franconia ook aangeplant in respectievelijk Hongarije, Duitsland, Washington State en Friuli.

Cabernet Franc
Cabernet franc speelt in Bordeaux een discrete maar niettemin belangrijke rol in assemblages met cabernet sauvignon en merlot en daar ook wel bouchet heet. De beroemde uitzondering op deze regel is de wijn van Château Cheval Blanc die juist in meerderheid uit cabernet franc bestaat. Cabenet franc kan echter ook ongemengd gebotteld worden, zoals het merendeel van de rode Loire-wijnen (Anjou, Bourgueil, Chinon, Saumur-Champigny) laat zien. Deze soort is vooral in jaren met gebrekkige rijping herkenbaar aan een vegetaal accent dat doet denken aan groene paprika. In stijl varieert Cabernet Franc van lichte, fruitige zomerwijn tot zeer geconcentreerde 'bewaarwijn'. In het kielzog van de cabernet sauvignon en de merlot is de cabernet franc ver buiten Frankrijk terechtgekomen, hoofdzakelijk ter aanvulling van die twee, maar soms ook individueel gebotteld als varietal.

Carignan
Veel aangeplante soort in het Middellandse Zeegebied, in Spanje cariñena genoemd. Carignan genoot tot voor kort grote populariteit bij producenten vanwege hoge opbrengsten maar wordt tegenwoordig in hoog tempo gerooid ten gunste van kwalitatief betere soorten. Dit gebeurt met name in de appellations van de Languedoc. Niettemin is de carignan nog altijd de meest aangeplante druivensoort in Frankrijk. Hij geeft wijnen met veel kleur, veel tannines en veel zuren maar met weinig verfijning. Assemblage met grenache en cinsaut zorgt voor meer toegankelijkheid. Alleen carignan van oude stokken met lage opbrengst en in goede wijngaarden levert interessante wijnen.

Cinsaut
Mediterrane soort, waarvan de naam ook als cinsault gespeld wordt. De wijnen zijn zacht, vrij licht en aromatisch. Ze zorgen voor fruit en soepelheid in assemblages. Door deze eigenschappen leent de cinsaut zich ook voor verwerking tot rosé. Hij staat op vrij grote schaal aangeplant in het hele zuiden van Frankrijk, in de Languedoc, Zuid Rhône en Provence. Cinsaut speelt eveneens een belangrijke rol in Zuid-Afrika, en ook daar vooral in blends.

Gamay
De gamay noir à jus blanc is dé druif van de Beaujolais.
Voornaamste kenmerk: fruitigheid en elegantie. Geeft in de regel wijnen om jong te drinken, al kunnen de steviger crus uit de Beaujolais soms behoorlijk goed rijpen. Buiten de Beaujolais is de gamay o.a. aangeplant in de omgeving van Lyon en in Touraine.

Grenache
Voluit: grenache noir, want er is ook een grenache blanc en een grenache gris. En in Spanje: garnacha. Typisch mediterrane soort, op grote schaal aangeplant in Noord- en Noordoost Spanje (o.a. in Rioja, Penedès) en in het Franse Zuiden. In de Languedoc, Roussillon en Zuid-Rhône (o.a. Châteauneuf) belangrijk bestanddeel van assemblages. Grenache geeft wijn met behoorlijk veel alcohol, maar is erg gevoelig voor oxidatie. Sleutel voor kwaliteit is een lage opbrengst. Grenache-wijnen variëren in stijl van droge rosé tot zoete, bewust oxidatief gevinifieerde vin doux naturel zoals Banyuls. Grenache heeft ook zijn weg gevonden naar Californië en Australië, waar hij in de regel deel uitmaakt van zogeheten Rhône-blends.

Malbec
De malbec, alias cot, auxerrois of pressac, stamt uit het Franse Zuidwesten en heeft van nature een wat rustiek karakter. Malbec vormt het hoofdbestanddeel van de wijnen uit Cahors en maakt in Bordeaux en wijde omgeving soms bescheiden deel uit van de assemblage. Malbec heeft een tweede thuis gevonden in Argentinië en is daar op ruime schaal aangeplant. Argentijnse malbec (ook wel: malbeck) kan bijzonder goede wijnen met veel structuur en volheid opleveren. Wijnen die uitstekend op hout kunnen rijpen. Ook het buurland Chili kan zeer goede malbecwijnen produceren.

Mourvèdre
Meer nog dan de grenache een uitgesproken mediterrane soort. Komt wellicht uit Spanje, uit de omgeving van Murviedro (Valencia) en van Mataro (Catalonië). Mourvèdre is een veeleisende druif die absoluut warme, beschutte plaatsen nodig heeft en die rijke wijnen met veel alcohol en tannine produceert. Hij staat als monastrell vooral aangeplant in Spanje en verder ook in Zuid-Frankrijk. Daar maakt hij in de regel deel uit van assemblages met grenache, syrah etc. Mourvèdre is wel de belangrijkste soort in de Provencaalse appellation Bandol. Buiten Europa is hij aangeplant in Australië en Californië, waar hij meestal mataro wordt genoemd.

Nebbiolo
De klassieke druif van Piemonte waarvan de naam ontleend is aan 'nebbio', Italiaans voor nevel of mist. Nebbiolo is uitermate kieskeurig wat betreft terroir en zelfs binnen Piemonte slechts op beperkte schaal aangeplant. Buiten Piemonte is deze soort bijgevolg helemaal zeldzaam. Nebbiolo geeft wijnen met veel tannines en zuren. De bekendste daarvan zijn Barolo en Barbaresco. Ondanks hun grote reputatie en hoge prijs kunnen deze wijnen nogal eens teleurstellend dun en droog zijn als gevolg van een te lange rijping op oud hout. Wijnen gemaakt in een moderne(re) stijl zijn echter magnifiek.

Pinotage
De enige 'eigen' blauwe druif van Zuid-Afrika. Pinotage is een in de jaren '20 van de 20e eeuw ontwikkelde kruising van pinot noir x cinsaut. Cinsaut werd aan de Kaap ooit - ten onrechte - 'hermitage' genoemd, vandaar de samengestelde naam pinotage. De echte ontdekking van de pinotage is van veel recenter datum. Mede daardoor is zijn aandeel in de Zuid-Afrikaanse aanplant beperkt tot slechts een paar procent, maar door zijn unieke status is zijn rol toch belangrijk. Pinotage gedijt het best in wijngaarden met gematigde klimatologische omstandigheden, d.w.z. in gebieden die niet te ver van de Atlantische of Indische oceaankust af liggen. Van deze druif met z'n opvallende aroma maakt men sterk uiteenlopende wijnen. Stijlen variëren van modern fruitig en houtvrij, via traditioneel kruidig en leerachtig, tot klassiek geconcentreerd, houtgerijpt en met rijpingspotentieel.


Sangiovese

Meest aangeplante druif voor rode wijn in Italië, en dan vooral in het midden van dat land. De lijst van synoniemen is door die grote verspreiding en de variatie in klonen lang: sangioveto, brunello, morellino, prugnolo enz. enz. Sangiovese is op z'n best in Toscane en Umbrië, waar hij wijnen met de nodige tannines en zuren geeft en waar hij soms aanvulling krijgt van andere soorten. Voorbeelden van grote Italiaanse wijnen die in hun geheel of grotendeels van sangiovese gemaakt worden zijn o.a. Chianti, Vino Nobile di Montepulciano, Brunello di Montalcino. Kwalitatief interessante sangiovese-wijnen van buiten Italië komen vooral uit Californië.


Syrah

Stoer, krachtig, geconcentreerd, Noord Rhône. Zie daar een paar typeringen voor syrah-wijnen. Kenmerkend zijn ook een diepe kleur, puur zwart fruit en de nodige kruidigheid. Geen makkelijke, modieuze druif, maar wel een die wijnen met veel karakter geeft. Gedijt het best in een mediterrane omgeving op arme bodems en geeft wijnen die goed kunnen rijpen. Syrah kan zowel op zichzelf gevinifieerd als gemengd worden met andere druivensoorten. Zo'n assemblage is ofwel een Rhône-blend, met o.a. grenache, ofwel een met cabernet sauvignon.

De syrah komt historisch gezien wellicht uit de omgeving van de Shiraz in Iran, maar z'n ware thuisbasis is de Noordelijke Rhône. Daar is hij te vinden in klassieke appellations als Hermitage, Côte-Rôtie, Cornas, alsmede in Saint-Joseph en Crozes-Hermitage. Meer naar het zuiden, in bijvoorbeeld Gigondas, Châteauneuf en Vacqueyras, gebruikt men hem als aanvulling op de grenache.

In de Languedoc en de Roussillon is de syrah in opmars, hetzij als onderdeel van assemblages, hetzij als onversneden gebotteld.

Behalve het Franse Zuiden is Australië een belangrijke syrah-producent. De druif heet daar overigens shiraz. Bovendien smaakt de wijn meestal anders dan de versies uit Frankrijk, minder pittig en meer 'jammy'. Australië's beroemdste wijn, de Grange - vroeger: Grange Hermitage! - is zo'n Shiraz. Wat je in Australië trouwens veel tegenkomt zijn assemblages van shiraz met cabernet sauvignon. Op kleinere schaal is shiraz/syrah te vinden in Zuid-Afrika, Argentinië, Mexico en Californië. Zijn populariteit is over het algemeen stijgend.

Tannat
De tannat is een curieus geval! Om z'n karaktereigenschappen en om z'n verspreiding. Hij groeit enkel in het Franse Zuidwesten, met name in Madiran, en in Uruguay. Hij zorgt in Madiran voor stoere wijnen met veel kleur en een lading tannines. De naam tannat zou zelfs direct afgeleid zijn van die tannines. Het zijn wijnen die letterlijk en figuurlijk 'getemd' moeten worden, maar die ook veel karakter te bieden hebben! Ze kunnen goed tegen opvoeding op nieuwe eiken vaten en rijpen bovendien goed.

Baskische emigranten hebben de tannat rond 1900 meegenomen naar Zuid Amerika. In Uruguay is hij zelfs de 'nationale' druif geworden. De Uruguayaanse versie van de tannat smaakt in de regel heel wat minder tanninerijk dan die uit Madiran.

Touriga Nacional
Wellicht de bekendste en zeker de beste druif van Portugal. De touriga nacional is klein van stuk, maar geeft zeer geconcentreerde wijnen met veel kleur en tannines. Hij wordt gebruikt voor port en voor droge wijnen, zoals Douro en Dão. In de regel gebeurt dat in een assemblage, maar af en toe kom je hem ook als varietal tegen.

Zinfandel
Typisch Californische druif met onduidelijke afkomst - Dalmatië? - maar niettemin met een zeer uitgesproken karakter. Bijna even terroirgevoelig als de pinot noir en tegelijk bruikbaar voor alle denkbare typen wijn, van halfzoete rosé (White Zinfandel) tot portachtig en van beaujolaisachtig tot complexe 'bewaarwijn'. Op z'n best in Sonoma in zeer oude wijngaarden, d.w.z. van een eeuw oud. Grote Zinfandels hebben veel alcohol - 15% is niets bijzonders - en veel extract. Kenmerkende aroma's zijn frambozen en zwarte peper. In Amerika afgekort tot Zin.

Omhoog ] [ Druivensoorten ] Gemiddelde houdbaarheid ] Welke wijn kan je langer bewaren ] Enkele Foto's ] Veel gestelde vragen ]